Over de StudieBijbel
“En dezen waren edeler dan die te Thessaloníca waren, als die het Woord
ontvingen met alle toegenegenheid, onderzoekende dagelijks de Schriften,
of deze dingen alzo waren.” — Handelingen 17:11
Wat u hier vindt
De StatenvertalingNu is een hertaling van de Statenvertaling in begrijpelijk,
hedendaags Nederlands. Het is geen nieuwe vertaling: de vertaalkeuzes blijven
die van de statenvertalers, alleen de taal is bijgewerkt. De tekst is
rechtenvrij — iedereen mag hem gebruiken, citeren en delen.
De StudieBijbel is het platform eromheen: bij elk vers vindt u
kruisverwijzingen om Schrift met Schrift te vergelijken, en onderwerpen om
verder te zoeken. De Statenvertaling zelf staat er altijd naast.
Eén ding moet u vooraf weten: dit is een betaversie. De hertaling is nog
niet door mensen woord voor woord nagelezen. Hoe hij dan wél tot stand kwam,
en wat dat voor u betekent, leest u hieronder.
De naam
De naam verwijst naar de Bereeërs uit Handelingen 17:11. Toen Paulus in Berea
het evangelie verkondigde, namen zij het niet zomaar aan: zij onderzochten
dagelijks de Schriften, of deze dingen alzo waren. Niet slikken, maar toetsen
aan het Woord. Die houding wil deze studiebijbel uitademen — en dat geldt
nadrukkelijk ook voor dit werk zelf.
Waarom dit bestaat
Dit is een persoonlijk initiatief, geen uitgave van een kerk, stichting of
uitgeverij. Bestaande begrijpelijke vertalingen zijn auteursrechtelijk
beschermd: die mag je niet vrij overnemen op een website die iedereen weer
vrij mag gebruiken. Wie zo’n vrije studiebijbel wil maken, moet dus beginnen
bij bronnen die zelf vrij zijn — de Statenvertaling en rechtenvrije
naslagwerken.
Het doel is bescheiden: u helpen om snel tekstverwijzingen te vinden en zelf
de Schrift te onderzoeken. Een hulpmiddel naast uw eigen Bijbel, geen
vervanging ervan.
Geen “valse Statenvertaling”
Dit is een hertaling, geen hervertaling. Er is niet opnieuw uit het
Hebreeuws en Grieks vertaald en er is geen nieuwe vertaalbeslissing genomen.
De vertaalmethode én de vertaalkeuzes van de statenvertalers (1637) blijven
staan, precies zoals zij ze maakten. Wat verandert, is uitsluitend de vorm:
verouderde spelling, verouderde woorden en zinsconstructies die in het
hedendaags Nederlands niet meer bestaan, zijn gemoderniseerd. Waar een woord
vandaag iets anders betekent dan in 1637 (een “valse vriend”), is het
aangepast naar de betekenis die de statenvertalers bedoelden — dat is
taalkundig onderhoud aan hún vertaling, geen nieuwe keuze van onszelf.
Het uitgangspunt van de hertaling: de vertaalprincipes van de
Statenvertaling blijven altijd overeind. Waar begrijpelijkheid botst met
een vertaalprincipe, wint het principe — en zorgt een voetnoot (“D.i. …”)
voor de begrijpelijkheid. Zo blijft het de Statenvertaling, niet iets dat er
alleen nog op lijkt.
Concreet:
- Woorden die van betekenis veranderd zijn, worden hertaald. Wat vandaag
iets anders betekent dan in 1637, krijgt zijn huidige equivalent — dat is
taal, geen vertaling. - Hebraïsmen en beeldspraak blijven letterlijk staan, met een voetnoot
die uitlegt wat er bedoeld wordt. Hertalen zou hier interpreteren zijn. - Cursief blijft zichtbaar. De statenvertalers zetten woorden die zij
zelf toevoegden — en die dus niet in de grondtekst staan — in cursief.
Dat eerlijke onderscheid blijft bewaard. - Het onderscheid tussen HEERE (Gods eigennaam) en Heere (als titel)
is bewaard.
Eerlijk over de werkwijze: gemaakt met AI
De hertaling is uitgevoerd met kunstmatige intelligentie (Claude), volgens
vaste, vooraf opgestelde hertaalregels en onder menselijk toezicht. Daarna
is de hele tekst machinaal gecontroleerd: of er geen verzen ontbreken, of
HEERE en Heere overal juist zijn overgenomen, of ontkenningen, getallen en
namen kloppen, en een vaste lijst leerstellig belangrijke verzen is extra
nagelopen.
Wat er níét is gebeurd, hoort hier ook: er heeft geen commissie van theologen
elk vers gelezen, zoals bij kerkelijke uitgaven — en machinale controle vangt
niet alles. Daarom is de betrouwbaarheid niet gebouwd op vertrouwen in de
methode, maar op controleerbaarheid:
- De Statenvertaling staat bij elk vers ernaast. U hoeft niemand op zijn
woord te geloven; u kunt elk vers zelf vergelijken. - Bij elk vers zit een meldknop — Fout gezien? Meld het. Meldingen
worden beoordeeld en verwerkt. - De volgende stap is menselijk: eigen nalezing en de reacties van
lezers uit deze beta-periode. Dat werk is bewust nog niet af — u leest mee
terwijl het gebeurt.
Hoe u dit het beste gebruikt
Gebruik deze studiebijbel naast uw eigen Bijbel. Wilt u een tekst aanhalen of
er iets op bouwen, controleer hem dan even in de Statenvertaling ernaast —
daar is die kolom voor. Dit is een hulpmiddel, geen eindgezag.
Bronnen en licenties
Dit project bouwt op het werk van velen vóór ons:
- Statenvertaling — brontekst, publiek domein
- King James Version met Strong’s-codering — vertaald uit dezelfde
grondteksttraditie; gebruikt om te controleren of elk grondtekstwoord in de
hertaling vertegenwoordigd blijft - Treasury of Scripture Knowledge — kruisverwijzingen, publiek domein
- Kruisverwijzingen-data van OpenBible.info
— beschikbaar onder CC-BY, met dank - Nave’s Topical Bible en Torrey’s New Topical Textbook —
onderwerpen, publiek domein
De tekst van de StatenvertalingNu zelf is rechtenvrij. Het voornemen is om ook de
onderliggende data van dit project open en publiek domein te delen (via
GitHub), zodat anderen erop kunnen voortbouwen.
Tot slot
Doe als de Bereeërs: neem niets zomaar aan — ook dit niet. Onderzoek de
Schriften, leg de hertaling naast de bron, en meld wat beter kan. Zo wordt
dit werk, vers voor vers, betrouwbaarder.